این داستان درباره دختر نابینایی است که فرصتی بی‌نظیر در زندگی به دست می‌آورد. مرد ثروتمندی به او هدیه ارزشمند بینایی را پیشنهاد می‌دهد، به شرطی که دختر نادیده با او ازدواج کند. این هدیه چشمان او را به روی حقیقت تلخ زندگی باز می‌کند.

در روسیه انقلابی، یک بازیگر درخشان بزرگ‌ترین نقش زندگی خود را بر عهده می‌گیرد: نقش مردی دیگر. او تحت تاثیر ایده‌های نمادگرایی و عصر نقره‌ای، تصمیم می‌گیرد به زندگی همزاد خود، یک رهبر انقلابی در روسیه شوروی جدید، نفوذ کند. او که ابتدا کنجکاو و سپس شیفته این کار شده، خود را وقف این نقش می‌کند و تا آخر با آن زندگی می‌کند؛ حتی زمانی که نمایشنامه زندگی که خود او نوشته است به سمت یک پایان تراژیک پیش می‌رود

در آینده‌ای نزدیک، نویسنده‌ای به نام ویکتور بانف وارد کمیسیون سازمان ملل می‌شود تا درباره اتفاقات شهر دورافتاده تاشلینسک تحقیق کند؛ جایی که گزارش‌ها از وجود نژادی از جهش‌یافته‌های باهوش خبر می‌دهند که توسط یک ویروس ایجاد شده‌اند. دختر نوجوان او، ایرا، در مدرسه‌ای برای کودکان تیزهوش ثبت‌نام کرده است که توسط این جهش‌یافته‌ها اداره می‌شود؛ موجوداتی که اکنون از بشریت عادی متنفر شده‌اند.

«مؤسسه رویاهای آگاهانه» مکانی مرموز است. معجزات واقعی در آنجا رخ می‌دهند؛ اینجاست که در طول جلسات روان‌گردان، دریچه‌ای به سوی واقعیتی متفاوت، به اعماق آگاهی انسان و حافظه ژنتیکی او باز می‌شود.

در آینده، جهان به ویرانه‌ای تبدیل شده و بخش بزرگی از جمعیت را جهش‌یافتگان تغییرشکل‌یافته‌ای تشکیل می‌دهند که در مناطق حفاظت‌شده زندگی می‌کنند. در این دنیا، مردی تصمیم می‌گیرد تعطیلات خود را با بازدید از ویرانه‌های موزه‌ای بگذراند که اکنون زیر دریا مدفون شده است.

در دنیایی ویران‌شده پس از آخرالزمان هسته‌ای، یک دانشمند به گروه کوچکی از بزرگسالان و کودکان کمک می‌کند تا در زیرزمین یک موزه تاریخ سابق زنده بمانند. او در ذهن خود نامه‌هایی به تنها پسرش می‌نویسد که هرگز خوانده نخواهند شد و تلاش می‌کند تا تکه‌هایی از امید را در واقعیت جدید خود بیابد.

نگاهی به چند ساعت از زندگی یک نوازنده تک‌نواز در جریان محاصره لنینگراد در جنگ جهانی دوم. ارکستر فیلارمونیک لنینگراد قرار است سمفونی پنجم چایکوفسکی را بنوازد تا در انگلستان پخش شود. این نوازنده نیز مانند سایر همکارانش، ضعیف و نیمه‌گرسنه است و تردید دارد که آیا می‌تواند به اندازه کافی خوب اجرا کند یا خیر.